Welkom

 De tweede editie: Watou 2010/ Verzamelde Verhalen #2 kan u vinden op volgende site: www.watou2010.be

Watou 2009 / Verzamelde Verhalen #1

wil plaats maken voor experimenten op het snijpunt van taal en beeld. De ondertitel 'Verzamelde Verhalen #1', verwijst naar boeiende vertelles in disciplines als beeldende kunst, architectuur, poëzie, literatuur, theater, vormgeving, kortfilm en erfgoed. Een artistieke commissie van curatoren brengt u eigenzinnig maar met aandacht voor de rurale context van Watou, volgende verhalen op intieme locaties en in openlucht.

Watou 2009 leidt u langs intieme binnenlocaties en onverwachte installaties in open lucht. U start aan het Grensland en kan dan op uw eigen ritme alle plekken uitspitten.

Artistiek

Op het ritme van de zomer brengt Watou, het kunstdorp in de westhoek, verhalen van verschillende curatoren. Watou 2009 , Verzamelde Verhalen #1 is de eerste editie van het nieuwe kunstenfestival: een verzameling kunst op het snijvlak van taal en beeld. Joost Declercq, Hans Martens, Angelique Campens, Willy Tibergien, Peter Verhelst tekenen voor onzichtbare en onvermoede verhalen op spannende locaties: een polyfonie van jong en oud, een eerste hoofdstuk van een boeiend verhaal.
U start uw wandeling aan het Grensland.  Klik hier voor een kort en bondig overzicht van alle deelnemers.

Waaraan mag u zich verwachten?

Onder de titel ‘Polyfonie' wordt met werk van (kandidaat)-laureaten van het HISK de meerstemmigheid en diversiteit van het actuele beeldende kunstenveld benadrukt. Maar polyfonie zorgt ook voor harmonie. Naar mate het bezoek vordert ontstaat er een verhaal, gaan elementen uit het ene werk over in het andere, blijven er echo's hangen of ontstaan er kleine ontsporingen.

Foto>

De eerste verdieping van het klooster wordt door kunstenaar Jan Verhaeghe uitgeroepen tot een ‘Restricted Art Zone' die van de bezoeker enige reflectie vraagt. Rien à voir?

Foto>
Foto 2>
Foto 3>

Van dertig dichters werd een gedicht uit hun meest recente bundel geselecteerd. Dertig ballonnen hangen tegen het zwarte plafond in de zwarte kelder van de brouwerij. Bezoekers kunnen in deze unieke poëzie-installatie rustig wandelen tussen de ‘luchtige' gezichten van de actuele poëzie.  In de voortuin van het rusthuis ontdekt u een audiovisuele poëziecollage.  50 minuten lang worden de grenzen van het medium afgetast; ingenieuze animatietechnieken, beelden uit de oude doos, experimenten die niet gescreend of gepubliceerd mochten worden maar die toch de weg naar onze selectiekamer hebben gevonden, kortom: beelden die ook op uw netvlies dienen gebrand te worden.

Foto>
Foto 2>
Foto 3>

Topwerken uit de collectie Vanmoerkerke vinden een tijdelijk onderkomen in de kille ruimtes van het voormalige rusthuis. De meeste werken geven een optimistische, zelfs opgewekte, kijk op de realiteit. Toch doen de sfeer en de structuur van de ruimtes ons nadenken over het leven en het vergankelijke. Kleur wordt in ieder geval dé katalysator voor de beleving van de tentoonstelling die de aanhoudend misleidende schoonheid van kunst als vertrekpunt neemt.

Foto>
Foto 2>

Twee werken die sterk contrasteren met de visuele chaos in de kerk. Het werk van Liam Gillick speelt met kleur en licht in het verlengde van de glasraamtraditie. Elmgreen en Dragset mijmeren in hun werk over de tijd en het eeuwigdurende.

Foto>
Foto 2>

Enkele visuele gedichten van Renaat Ramon en een poëtische installatie van Bart Moeyaert en Colin Waeghe. De intimistische schrijverskamer van Florette Dijstra wordt er het decor van de sessies van ‘Dichter bij jou’. De zolder is een oord van verstilling met het beklijvende portret ‘Korreltjie niks is my dood’ over de Afrikaanse dichteres Ingrid Jonker.

Foto>

Een choreografie van lijnen en woorden in een regie van Peter Verhelst. Het kloppende hart is een zwarte leisteen van Maud Bekaert met daarin een woord gebeiteld. Er is een stem, een fluisterstem. Er zijn geluiden. Een woekerplant van Johan Tahon, tekeningen van Jan Op de Beeck, een braakbal van papier en inkt van Brody Neuenschwander.  

Tip: Sven Verhaeghe maakte in Watou, 'Solar', een film over Johan Tahon.  Terwijl de werkzaamheden vorderen belicht hij zijn drijfveren en diepste verlangens, maar ook zijn angsten en twijfels.  Bekijk hier de film. 

Foto>

Office Kersten Geers en David Van Severen en landschapsarchitecten Bureau Bas Smets creëren een strategie voor Watou en bieden een alternatief voor de verlinting in Vlaanderen. Een lezing van de topografie, infrastructuur, bebouwing en vegetatie vormen de uitgangspunten van het project wat voornamelijk een experiment zal worden om te onderzoeken wat het Vlaamse landschap is.  Bekijk hier een filmpje.

Foto>

Nieuws

Op regelmatige tijdstippen worden er speciale publieksactiviteiten, evenementen, performances georganiseerd in het kader van Watou 2009. Hier blijf je op de hoogte van de laatste nieuwtjes.

Hoog bezoek!

Op zaterdag 22 augustus mocht Watou 2009 hoog bezoek ontvangen.  Kersvers Vlaamse Minister van Cultuur Joke Schauvliege vereerde ons met een bezoek aan de tentoonstelling met in haar kielzog andere prominenten als Minister van Buitenlandse Zaken Yves Leterme, burgemeester Christof Dejaegher en een aantal kunstverzamelaars.  

‘Donker': een bijzondere confrontatie met kunst

‘Donker' dwingt de toeschouwer tot een andere benadering van kunst dan deze die we doorgaans gewoon zijn. Wanneer licht ontbreekt en een kunstwerk enkel in duisternis te ‘bezichtigen' valt, worden meerdere zintuigen aangesproken. De verbeelding wordt een prominente rol toebedeeld en krijgt vrij spel bij deze bijzondere confrontatie met kunst.

Elke zaterdag en zondag kan u dit in een verduisterde ruimte aan het Blauwhuys zelf en ‘op de tast' komen ervaren.  Probeer achteraf uw indrukken op papier te zetten.  Na 7 september onthullen we dit mysterieuze kunstwerk en brengen we iedereen persoonlijk op de hoogte. 

Praktisch: in de tuin van het Blauwhuys - elke zaterdag en zondag

Zondags voorleessalon 'Dichter bij jou'

Willy Tibergien selecteerde een tiental dichters die uit hun cocon kruipen en deze zomer in Watou voorlezen uit eigen werk.  Elk weekend op zondag, leest één dichter voor tijdens vijf sessies van een vijftiental minuten.  Het wordt een intiem samenzijn, met doorgewinterde poëzieliefhebbers en enthousiaste nieuwkomers onder elkaar. De dichter tegenover jou, zijn gedichten als voer voor geest en verbeelding. Sfeerverlichting en zetels om in weg te dromen zijn voorzien.

• 5 jul: Geert van Istendael
• 12 jul: Charles Ducal          
• 19 jul: Liesbeth Lagemaat
• 26 jul: Inge Braeckman          
• 2 aug:  Willie Verhegghe   
• 9 aug:  Bart Moeyaert          
• 16 aug: Peter Holvoet-Hanssen 
• 23 aug: Jeroen Theunissen 
• 30 aug: Renaat Ramon
• 6 sep:  Erik Spinoy    

Benieuwd wat Bart Moeyaert ervan vond?  Klik dan hier.

Praktisch: Huisje naast Parochiezaal (Blauwhuisstraat) - 5 sessies 14u, 14u30, 15u, 15u30, 16u - gratis - inschrijven de dag zelf vanaf 13u30 (max. 5 personen per sessie)

Watou koestert zijn cultureel erfgoed

Naar aanleiding van de eerste editie van ‘Watou 2009 - Verzamelde Verhalen', kreeg de muurschildering van Roger Raveel (tegenover de brouwerij) een nieuw en fris likje verf.  Ook het monument aan de begraafplaats van dichter Eddy Van Vliet werd onder handen genomen voor een flinke restauratiebeurt en kan nu opnieuw in volle gloed bezichtigd worden aan het Grensland. 

1 en 15 augustus: Muzikale performance Bas Schevers in Grensland

Als deelnemend kunstenaar aan ‘Polyfonie' toont Bas Schevers ons in Grensland  ‘Installation Art/Love Performance'.  Dit werk bestaat uit een klein podium voor een optreden in combinatie met een video opname van een zanger die bekende liefdesliedjes zingt. Het woord ‘Love' vervangt de zanger echter steevast  door ‘Art' wat tot hilarische woordspelingen en absurde betekenissen leidt. Op 1 en 15 augustus en op 5 september zal Bas de plaats van de zanger innemen en waagt hij zich eraan deze liedjes live voor u te brengen.

Praktisch:1/8 - 15u; 15/8 - 14u, 15u, 16u, 17u

26 juli: Ramsey De Veroveraar in Watou!

Duizendpoot Ramsey Nasr (1974, Amsterdam), dichter, schrijver, essayist, acteur, regisseur en Dichter des Vaderlands komt binnenkort ook Watou veroveren!  Nasr is niet alleen een geweldig dichter, maar draagt ook een ijzersterke reputatie als performer met zich mee.  Een boeiend optreden verzekerd.  Hij zal ook het gedicht 'Een plaatselijk heelal' brengen, dat geschreven werd als eerbetoon aan Simon Vinkenoog.

Praktisch: 26 juli - parochiezaal Watou (podiumzaal) - 17u tot 18u30 (met pauze) - toegang gratis, mits inschrijving via info@watou2009.be 

4 juli: Openingsperformance 'Een zee van licht'

Op 4 juli openen we Watou 2009 met de performance ‘Een zee van licht'. 500 lampionnen in rijstpapier zullen de lucht ingelaten worden om vervolgens een betoverend zwevend lichtpunt aan de hemel te worden. Daarvoor hebben we héél veel helpende handen nodig. We nodigen dan ook iedereen uit om deel te nemen aan deze romantische start van een mooie zomer én feestelijke kick of van een nieuw kunstenfestival!

Praktisch: 4 juli, 22u, Vijver Blauwhuys (Trappistenweg nr. 17) Inschrijven niet noodzakelijk.
TIP: breng je zaklamp mee!
Er wordt gratis busvervoer voorzien vanuit Poperinge (heen en terug): opstap: 21u30, Grote Markt Poperinge

Bij slecht weer gaat deze activiteit niet door.

Suppoosten gezocht!

Wij zijn op zoek naar gemotiveerde jongeren om suppoost te zijn op de tentoonstelling. Dit behelst naast het bewaken van de kunstwerken ook kennis van en interesse in taal en beeld: je moet de bezoekers immers uitleg kunnen geven over de kunstwerken en gedichten. Suppoost zijn in Watou is veel meer dan in de meeste musea of tentoonstellingen.

Indien je graag in Watou zou werken, mail snel een korte motivatie, CV en contactgegevens (naam, adres, telefoonnummer, e-mail) naar suppoost.watou@gmail.com en vermeld zeker wanneer je beschikbaar bent. Wij nemen dan contact met je op.

Praktisch

Periode:

Van 04.07.2009 tot 06.09.2009

Openingsuren:

De kassa bevindt zich in het Grensland (op het einde van de Kapelaanstraat) en sluit om 18u.
Geen voorverkoop. Enkel contante betaling.

Tarieven:

Shop:

De shop van het Poëziecentrum bevindt zich op het Watouplein in het Oud Gemeentehuis en volgt de openingsuren van de tentoonstelling.

Toegankelijkheid:

Alle tentoonstellinglocaties bevinden zich op wandelafstand rond het dorpsplein van Watou. U kan alle plekken bezoeken in een volgorde naar keuze. De totale afstand van het parcours bedraagt ca. 2 km.

Tentoonstellingscahier Watou 2009:

Dit lees- en kijkboek is opgebouwd als een vrije wandeling doorheen de tentoonstelling, een bundeling reflecties en indrukken van de hand van curatoren en kunstenaars. Te koop aan EUR 20 aan het onthaal en in de shop.

Openbaar vervoer:

Er is een trein naar Poperinge. Aan het station biedt de busmaatschappij De Lijn heel wat faciliteiten via de belbus.

Men kan dagelijks om het uur vanuit Poperinge station naar Watou markt reizen. In de weekdagen start deze service om 9.35 tot 19.35 uur; op zon- en feestdag is dat vanaf 10.35 tot 18.35 uur. Zowel voor de heen- als de terugtocht dient u te bellen, minstens twee uur op voorhand en indien mogelijk zelfs de dag voordien. U geeft door aan welke halte u wilt op- en afstappen en op welk, moment u wenst aan te komen. De Lijn vertelt wanneer u aan de opstaphalte moet staan.

De belbuscentrale is open van maandag tot vrijdag van 6.30 tot 19 uur en op zaterdag, zon- en feestdag van 8 tot 19 uur. Voor een optimale service wordt aangeraden tussen 12 en 16 uur te bellen.

T belbuscentrale +32 (0)59 56 52 56

Gidsen:

Op iedere locatie zijn er goed opgeleide suppoosten aanwezig die uitleg kunnen verschaffen bij kunstwerken. U kan hen simpelweg aanspreken en zij zullen u graag te woord staan. Wilt u toch op sleeptouw genomen worden langsheen een selectie van de locaties door een gids dan kan dat ook.  
Praktisch: EUR 75/gids - rondleiding van 2,5 à 3 uur
Aanvragen via info@watou2009.be

Verblijf

De Westhoek, pure verwondering

Wie na een bezoek aan Watou 2009 nog wat wil nagenieten, is in de Westhoek aan het goede adres. Deze landelijke streek baadt in een ongedwongen sfeer en verleidt tot sfeervolle ontdekkingstochten te voet of met de fiets.  Wilt u uw bezoek grondig voorbereiden, of gewoon wat ideeën op doen, dan vormen de websites van Toerisme Westhoek en Toerisme Poperinge een prima vertrekpunt.

Eten en drinken in Watou en Poperinge

Een leuk zomerterrasje of cafeetje uitkiezen is beslist niet gemakkelijk. In Watou en Poperinge kan je zeker terecht voor een lekker streekbier, een typische Hennepot of een stuk mazarinetaart.

Meer info over eten en drinken in Watou en Poperinge? Klik hier.

Overnachten in Watou en Poperinge

Wilt u de streek verder verkennen, dan hebben de logiesuitbaters in Poperinge en Watou speciaal voor deze Watou 2009 een leuk verblijfsarrangement uitgewerkt bestaande uit een of meerdere overnachtingen, een knooppuntenfietskaart ‘Westhoek Zuid', een toegangsticket voor Watou 2009, een WesthoekVoordeelpas en een kortingsbon voor de cahier Watou 2009.

U kan het arrangement rechtstreeks boeken bij de logiesuitbater, prijs is afhankelijk van het type logies. Een gezellige B&B op het platteland of een knus hotel in de stad, er is voor elk wat wils...

Meer info over verblijfsmogelijkheden in Watou en Poperinge? Klik hier.

Lijst van deelnemende logies

• Buxushof, Poperinge
• B&B Cortewyle, Watou
• De Groenen Boomgaard, Roesbrugge
• De Kring, Poperinge
• D'Hommelbelle, Poperinge
• De Rentmeesterhoeve, Reningelst
• De zesde zon, Krombeke
• Grimminckhof, Watou
• Het Wethuys, Watou
• Hotel Callecanes, Watou
• Hotel Recour/Restaurant Pegasus, Poperinge
• In 't gemak, Haringe
• Landgoed Karel Van Ydeghem, Watou
• Landhuis Vedastus, Reningelst
• Manoir Ogygia, Poperinge
• Sint-Maartenstuin, Haringe
• Talbot House, Poperinge
• 't Kommiezenkot, Abele
  

Pers

Om optimaal gebruik te kunnen maken van het persaanbod, willen wij u vragen zich hier te registreren. Deze registratie zal het mogelijk maken om onbeperkt teksten en fotomateriaal te downloaden en dit tot 6 september 2009.

Heeft u toch nog vragen, neem dan contact op met de persdienst:
T 059/56.45.89
E info@watou2009.be

Contact

Algemene info:

E info@watou2009.be
T 059/56.45.98
Facebook: groep 'Watou 2009'  

Correspondentieadres:

vzw Ku(n)st
Romestraat 11
8400 Oostende

Medewerkers

Partners

Watou 2009 / Verzamelde Verhalen #1 werd mogelijk gemaakt dankzij de gewaardeerde steun van:

Provincie West-Vlaanderen / Stad Poperinge / Vlaamse Gemeenschap / Vlaanderen Internationaal / Westtoer / Toerisme Vlaanderen
Focus-WTV / Knack / Klara
Museum Dhondt-Dhaenens / HISK / Poëziecentrum
Made in Inox / Hommelhof / Extremis / Een huis tussen dag en morgen / Het ovenhuis / Het wethuys / Soenen Verzekeringen / Hostellerie Kemmelberg / Het Buxushof / Slagerij Vermeulen 

Links

André Catalão: www.perspectografo.blogspot.com
Anne Schiffer: www.anneschiffer.com
Assaf Gruber: www.onetwenty.be
Audrey Cottin: www.oneshot2k8.fr
Bart Moeyaert: www.bartmoeyaert.com
Bas Schevers: www.basschevers.nl
Boris Ryzhy: www.borisrhyzhy.com (verkoop DVD)
Brody Neuenschwander: www.bnart.be
Brody Neuenschwander: www.dequeeste-art.be
Bureau Bas Smets: www.bassmets.be
Colin Waeghe: www.colinwaeghe.be
Erik Lindner: www.eriklindner.nl
Ermias Kifleyesus: http://www.hisk.edu/artist.php?la=en&a=c&aa=b&id=181
Femmy Otten: www.femmyotten.nl    
Herman Van Ingelgem: www.hermanvaningelgem.be
Johan De Boose: www.johandeboose.be
Johan Tahon: www.johantahon.be
Joke Van Leeuwen: www.jokevanleeuwen.com
Joris Van de Moortel: www.iets.be
Kurt De Boodt: www.kurtdeboodt.be
Lara Dhondt: www.laradhondt.be
Luuk Gruwez: www.luukgruwez.be
Maarten Vanden Eynde: www.maartenvandeneynde.com
Maud Bekaert: www.lettersinsteen.be
Office Kersten Geers David Van Severen: www.officekgdvs.com
Peter Holvoet-Hanssen: www.kapersnest.be
Philip Hoorne: philiphoorne.skynetblogs.be/
Ramsey Nasr: www.ramseynasr.nl
Renaat Ramon: www.renaatramon.be
Rinus Van de Velde: www.rvandevelde.web-log.nl
Rozalie Hirs: www.rozalie.com
Ruth Sacks: www.ruthsacks.net
Sarah & Charles: www.charlessarah.com
Sarah Westphal: www.sarahwestphal.com
Simon Gush: www.simongush.net
Stefaan Dheedene: www.stefaandheedene.com
Steven Baelen: http://www.bamart.be/persons/detail/nl/783
Watou.com: www.watou.com 

Reacties

Een greep uit de reacties van tevreden bezoekers, pers, deelnemers.  Een overzicht van de werken en locaties die bij hen een sterke indruk hebben nagelaten, en dus ook voor u de moeite waard zijn om te ontdekken? 

"Dit was voor ons het achtste jaar dat we Watou voor het festival bezochten en we hebben er erg van genoten dit keer. Goed dat er een frisse wind doorheen gegaan is en nieuwe initiatieven te zien waren. De hoeveelheid kunst was prachtig, een mooie catalogus met veel informatie, en leuk om weer wat filmpjes van voorgedragen poëzie te zien in de containers.  Watou staat voor volgend jaar zomer weer op ons programma, we kijken uit een naar een volgende versie." 

Corine en Varamitra, Den Haag, Nederland

"Het Kunstevenement Watou, dat dit jaar in amper twee maanden tot stand kwam, slaat nieuwe wegen in.  Er zijn minder grootschalige kunstingrepen op locatie en de poëzie is minder prominent aanwezig.  Toch is deze editie interessant omwille van zijn experimenteel gehalte en vooral omdat ze zuurstof biedt voor komende edities."

<H>Art

"Vooral de werken die op de ‘site' inspelen laten een sterke indruk na.  Steven Baelen maakte een wandtekening die zich uitbreidt over een volledige binnenwand.  Net naast de koestal bouwde de Japanner Masashi Echigo een nieuwe grensmuur, met deurpanelen die hij ter plekke vond.  De deuren laten toe naar de overkant te gluren, terwijl je tegelijk naar jezelf kijkt.

<H>Art

"The upshot is a vibrant plurality of voices and visions, but think polyphony, not cacaphony.  Curatorial prowess and unusual settings used to full creative advantage give the event unexpected cogency."

Flanders today

"Watou is weliswaar in nieuwe handen, maar de specifieke sfeer blijft"

Humo

"Mooi is ook de documentaire Korreltjie niks is mijn dood over de Zuid-Afrikaanse dichteres Ingrid Jonker.  Heel klassiek opnieuw, maar als je Nelson Mandela Jonker's gedicht ‘Die kind' - over een zwart kind dat in volle apartheid doodgeschoten werd in de armen van zijn moeder - hoort voorlezen op de eerste zitting van het eerste democratisch verkozen parlement van Zuid-Afrika, lopen de rillingen over je rug.  Verzamelde verhalen laat de poëzie op zich bestaan en ook al moet je er soms naar zoeken, dat blijkt krachtiger dan haar telkens opnieuw dwangmatig met beeldende kunst te verbinden."

De Morgen

"Opening Watou nieuwe stijl.  Vijf expo's op evenveel locaties.  Ik ben ontroerd door een klein zolderraampje - of beter: door de projectie van een raampje - een werk van Sarah Westphal."

Elle

"De organisatoren sloegen de handen opnieuw in elkaar, zochten noodgedwongen naar nieuwe budgetten en slaagden glansrijk in hun doel: de poëziezomer van Watou een opvolger geven."

Het Nieuwsblad

"Vanuit het raam zie ik in de tuin twee tegen elkaar geposteerde urinoirs.  Dáár zou wat afgezeikt kunnen worden.  Maar alle klank wordt gesmoord.  De hitte.  De glazen kooi.  Elmgreen & Dragset, het Noors-Deense artiestenduo, zijn de bedenkers.  Tovenaars zijn het.  Ook in de kerk ressorteert hun Uncollected (Bagage Reclaim) effect."

Brugsch Handelsblad

"Beklijvend is wat Peter Verhelst doet.  Met licht als thema zette hij het Blauwhuys naar zijn hand.  Watou smeekt om dat soort ingrepen!" 

Brugsch Handelsblad

"De nieuwe Watou is een pup op tere pootjes.  Er zit een fragiliteit in en een lichtheid die dikwijls een glimlach ontlokt.  En er zijn groeimogelijkheden."

De Huisarts

"Met Willy Tibergien van het Poëziecentrum in Gent trok men een autoriteit aan op het vlak van de poëzie.  Hij zorgt voor enkele mooie interventies, zoals in de donkere kelder van het Brouwershuis, die gevuld is met gedichten op witte ballonnen.  Je moet ze naar je toe trekken om de gedichten te kunnen lezen."

De Tijd

"Al mist Watou 2009 de indrukwekkende signatuur van een samensteller, toch bieden de geheime schuren en kamers van het dorp veel verrassingen."

NRC Handelsblad

"In het verleden groef de poëziezomer van Watou vaak diep in de donkere kant van de menselijke ziel.  Te diep soms, waardoor heel het parcours nogal zwaar op de hand was.  Dat is nu niet het geval.  Het luik beeldende kunst is opvallend hoopvol en toegankelijk, luchtig zelfs. (...) Een stapelbed waarvan het bovenste bed naar beneden is gericht, een beeld van een aap die met tientallen messen is doorboord maar koppig voortstrompelt op zijn krukken, de helgekleurde lichtbakken van Sam Durant: wat deze kunstwerken verbindt is de hoop, de humor, de schreeuw om aandacht.  Indrukwekkend, zonder meer."

De Morgen

"Een nieuwe invalshoek, nieuwe sites, veel humor vond ik, ik heb genoten.  Mogen de organisatoren, en allen die er mee bezig waren, de negatieve kritiek vergeten, en zich optrekken aan de lovende kritiek en ons volgend jaar nog een prachtwatou serveren.  Anders wordt het een trieste zomer, zoals dat ook zou zijn zoals een zomer zonder Tour de France... (of een hemel zonder sterren) Geloof mij, het was goed, zeer goed."

Dokter Swinnen, Herentals